40 lat gdańskiego SPAP

Historia polskich jednostek antyterrorystycznych rozpoczęła się formalnie 22 lutego 1976 roku. Tego dnia powołano w strukturach Stołecznego Urzędu Spraw Wewnętrznych Wydział Zabezpieczenia – jednostkę przeznaczoną do zwalczania terroryzmu, zatrzymywania szczególnie niebezpiecznych przestępców oraz wykonywania wszelkich zadań, które wymagały od ówczesnej MO zastosowania niekonwencjonalnych wówczas metod. Po dwóch latach funkcjonowania jednostki, 1 marca 1978 roku, zdecydowano o powołaniu Plutonów Specjalnych w strukturach Komend Wojewódzkich w w Gdańsku, Łodzi, Katowicach, Krakowie, Poznaniu, Szczecinie i we Wrocławiu. Gdańska jednostka antyterrorystyczna, podobnie jak inne pododdziały AT polskiej Policji, właśnie obchodzi 40-lecie istnienia.

40 lat historii SPAP-u to lata doświadczeń, transformacji strukturalnych od Plutonu Specjalnego, poprzez Kompanie Antyterrorystyczną OPP, do dzisiejszego Samodzielnego Pododdziału Antyterrorystycznego Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku, oraz licznych operacji do których jednostka była angażowana.

W latach 90. funkcjonariusze gdańskiej Kompanii Antyterrorystycznej uczestniczyli w licznych zatrzymaniach przestępców – wśród których nie brakowało osób zza wschodniej granicy, walczyli z chuliganami na stadionach i uczestniczyli w neutralizacji bardzo wielu urządzeń wybuchowych (w całej Polsce w latach 1990-1998 odnotowano aż 718 detonacji). Wówczas jednostka rozwijała wysoki jak na ówczesne czasy poziom. W Pododdziale przeprowadzano szkolenia spadochronowe, nurkowe (konieczne z racji lokalizacji nadbałtyckiej i ulokowania w granicach jurysdykcji wielu akwenów wodnych), a także rozwijano kontakty zagraniczne (Austria, Niemcy, Izrael, USA). Funkcjonariusze jednostki zdobywali także czołowe miejsca w krajowych zawodach jednostek antyterrorystycznych (m.in.: Mistrzostwa Wieloboju Antyterrorystycznego).

Od 2000 roku jednostka na skutek decyzji nr 296, wydanej przez Komendanta Głównego Policji została wyłączona ze struktur Oddziałów Prewencji i z Kompanii Antyterrorystycznej została przekształcona w Samodzielny Pododdział Antyterrorystyczny Policji podległy Komendantowi Wojewódzkiemu w Gdańsku. W tej strukturze organizacyjnej jednostka funkcjonuje do dnia dzisiejszego (w tym miejscu należy wspomnieć o zmianach strukturalnych Pododdziałów AT z 1 maja 2017 roku, na mocy których zwiększono ich stan etatowy, określono i rozpoczęto ujednolicanie wyposażenia, a także Sekcje Antyterrorystyczne z mniejszych Komend Wojewódzkich przekształcono w Samodzielne Pododdziały Antyterrorystyczne). Pododdział liczy obecnie około 50 funkcjonariuszy, jest wyposażony w wysokiej klasy sprzęt i uzbrojenie (m.in.: karabinki szturmowe HK 416, 417; karabiny wyborowe SAKO; pistolety maszynowe MP-5 i UMP 9mm).

Gdański SPAP jest także pomysłodawcą i organizatorem corocznych zawodów medycyny taktycznej Paramedyk, podczas których zespoły operatorów jednostek specjalnych różnych resortów uczestniczą w konferencji i symulacjach związanych z udzielaniem pomocy medycznej w warunkach działań taktycznych.

Można zaryzykować stwierdzenie, że gdański Pododdział w chwili obecnej znajduje się w jednym z najlepszych punktów swojego rozwoju. Nowoczesne wyposażenie, sprawne funkcjonowanie jednostki, liczne realizacje w jakich uczestniczy i bardzo dobry materiał ludzki świadczą o jej klasie i sprawności.

SPAP jutra

 

Najprawdopodobniej w najbliższym czasie gdański Pododdział, jak resztę SPAPów w Polsce czeka kolejna zmiana strukturalna. Funkcjonariusze SPAP i BOA mają zostać przeniesieni do nowego pionu służbowego, czyli „Służby Kontrterrorystycznej” (wyłączając ich tym samym z piony prewencji) a jednostki kontrterrorystyczne już niedługo mają zostać wyłączone ze struktur Komend Wojewódzkich Policji i zacząć podlegać bezpośrednio dowódcy Biura Operacji Antyterrorystycznych Komendy Głównej Policji. Można domniemywać, że organizacja pododdziałów będzie funkcjonować podobnie do terenowych Zarządów CBŚP mieszczących się przy Komendach Wojewódzkich. Kwestia ostatecznego, nowego nazewnictwa jednostek SPAP nie jest jeszcze znana.

Mówiąc może trochę nostalgicznie i sentymentalnie z perspektywy 40 lat historii i wielkiej sympatii do gdańskiej jednostki antyterrorystycznej mogę stwierdzić, iż jaka zmiana strukturalna by nie zaszła, kilka pokoleń gdańskich antyterrorystów i ich dokonania pokazują dobitnie, że jednostka będzie w stanie odnaleźć się w każdej rzeczywistości, a dokonania i tradycja Pododdziału już zapisała się złotymi literami w historii nie tylko Pomorskiej, ale i całej Polskiej Policji.

41312908_2045625755501528_3868480767243845632_n

Autor:

Jakub O. ps. Dzik – pasjonat od niemal 15 lat zajmujący się tematyką jednostek AT polskiej Policji, przez n4 lata członek SGO, instruktor samoobrony, pracownik sektora bezpieczeństwa. Magister Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Wyższej Szkole Bankowej w Gdańsku. Autor pracy magisterskiej „Rola jednostek kontrterrorystycznych w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego Państwa”.

Zdjecia:

Natalia Ostojska

Copyright © 2010 - 2013 Formacja SGO | Projekt i wykonanie: www.ithold.co.uk | Kontakt: kontakt@formacjasgo.pl