ATLAS – Europejski Sojusz Antyterrorystów

  1. Powstanie

Inicjatorem stworzenia Grupy Atlas była belgijska jednostka DSU, zaś jej formalne powstanie datuje się na szczyt 15 dowódców europejskich jednostek antyterrorystycznych w Brukseli w październiku 2001 roku. Na spotkaniu tym zdefiniowano główne założenia Grupy oraz zasady jej funkcjonowania. Grupa Atlas powstała jako zrzeszenie centralnych jednostek antyterrorystycznch Policji państw Unii Europejskiej. Celem jej powołania była konieczność zapewnienia mieszkańcom państw UE wysokiego poziomu bezpieczeństwa poprzez wzajemną współpracę, wymianę informacji oraz doświadczeń pomiędzy odpowiednimi siłami policyjnymi. Do głównych założeń Atlasu należy również stałe podnoszenie poziomu profesjonalizmu należących do niego jednostek, wzajemne wsparcie, prowadzenie wspólnych projektów oraz operacji, w przypadku zagrożenia terrorystycznego na dużą skalę. Przed powołaniem Grupy Atlas współdziałanie europejskich jednostek rozwijało się pomyślnie, jednakże z braku ustrukturyzowanych zasad współpracy oraz stałych konsultacji, kontakty te miały zasadniczo charakter dwustronny bądź były ograniczone do niewielkiej liczby państw.

5-624

  1. Skład

W skład grupy ATLAS wchodzi 35 jednostek antyterrorystycznych z 27 Państw Unii Europejskiej. Udział w grupie biorą również oddziały AT ze Szwajcarii i Norwegii, jednak nie mają w niej władzy decyzyjnej oraz nie korzystają ze środków finansowych UE.

Polskę w ATLAS reprezentuje BOA KGP (Biuro Operacji Antyterrorystycznych Komendy Głównej Policji), zaś cały skład prezentuje się następująco (wymienione jednostki Państw UE):

-ARAS (Litwa)

-BOA (Polska)

-B.S.I.J.(Rumunia)

-Politiets Aktionsstyrke (Dania)

-DSI (Holandia)

-DSU (Belgia)

-ATJ Lučko (Chorwacja)

-EAO (Cypr)

-EKAM (Grecka)

-EKO Cobra (Austria)

-ERU (Irlandia)

-GIGN (Francja)

-GIS (Włochy)

-GEO (Hiszpania)

-GOE (Portugalia)

-GSG 9 (Niemcy)

-Karhu (Finlandia)

-K-Commando (Estonia)

-Lynx (Słowacja)

-NI (Szwecja)

-NOCS (Włochy)

-OMEGA (Łotwa)

-RAID (Francja)

-Red Panther (Słowenia)

-SCO19 (Wielka Brytania)

-SEK landu Baden-Württemberg (Niemcy)

-Special Assignments Group (SAG) (Malta)

-SIAS (Rumunia)

-SOBT (Bułgaria)

-TEK (Węgry)

-UEI (Hiszpania)

-URNA (Czechy)

-USP (Luxemburg)

  1. ATLAS w Polsce

Jeszcze przed wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej Zarząd Operacji Antyterrorystycznych Głównego Sztabu Komendy Głównej Policji uczestniczył w pracach Grupy Atlas w charakterze obserwatora. Pozwoliło to na stopniowe wprowadzenie jednostki w sposób funkcjonowania Grupy oraz płynne przejście do pełnoprawnego członkostwa, które nastąpiło w maju 2004 roku. Od maja 2008 roku Biuro Operacji Antyterrorystycznych Komendy Głównej Policji, po przemianach strukturalnych w Policji kontynuuje działanie w ramach Atlasu.

W dniach 21-23.05.2009 roku w Polsce przeprowadzone zostały ćwiczenia Grupy Roboczej Budynki pod kryptonimem „Bombowy Maj 09”. Biuro Operacji Antyterrorystycznych Komendy Głównej Policji podjęło wysiłek zorganizowania ćwiczeń skupiających jednostki z Austrii, Polski, Portugalii, Litwy, Słowacji oraz Słowenii. Postawionym zadaniem do wykonania było rozwiązanie masowej sytuacji zakładniczej w centrum konferencyjno-szkoleniowym zlokalizowanym niedaleko dużej aglomeracji. Strona polska przesłała wniosek o pomoc do wyżej wymienionych jednostek kilka dni przed rozpoczęciem faktycznego ćwiczenia, po raz pierwszy w Europie testując system międzynarodowego powiadamiania o sytuacji wymagającej interwencji z zewnątrz. Zgodnie z przyjętym scenariuszem, jednostki przybyły do Polski w czwarty dzień sytuacji kryzysowej aby wesprzeć BOA wobec znacznej liczby terrorystów oraz braku postępów w negocjacjach. Podczas ćwiczeń używano różnego rodzaju amunicji, środków pozoracji oraz metod siłowego wejścia do budynku. Wspomniane ćwiczenie podsumowało dotychczas wypracowane rozwiązania, ze szczególnym uwzględnieniem procedur związanych z ewakuacją osób podczas rozwiązywania masowej sytuacji zakładniczej, a zarazem przetestowało koordynację działań międzynarodowych grup szturmowych.

W dniach 05-11.09.2009 roku w Centrum Szkolenia Policji w Legionowie odbyła się pierwsza w historii Atlasu konferencja negocjatorów pod hasłem „Siła Słów”. Zdecydowaną większość spośród uczestników konferencji stanowili doświadczeni negocjatorzy policyjni. Reprezentowali oni 24 europejskie jednostki zrzeszone pod egidą Atlasu. Opracowany po konsultacji ze wszystkimi członkami Atlasu program konferencji składał się z następujących bloków tematycznych: terroryzm, różnice kulturowe i ich wpływ na negocjacje oraz psychologiczne aspekty terroryzmu i negocjacji. Wydarzenie to, zorganizowane przez BOA KGP przy współpracy z hiszpańskimi i holenderskimi negocjatorami, zostało bardzo pozytywnie ocenione przez zebranych w Sofii dowódców jednostek Grupy Atlas, co jednogłośnie doprowadziło do formalizacji współpracy negocjatorów w ramach Forum Negocjatorów Atlasu. Powyższa decyzja wiąże się z możliwościami organizacji dalszych przedsięwzięć na polu negocjacji w ramach Atlasu oraz przyznaniem odpowiednich środków finansowych, rozpoczynając od roku 2011. Członkostwo w Forum Negocjatorów zadeklarowało trzynaście jednostek antyterrorystycznych, zaś jego liderem została holenderska jednostka DSI.

W dniach 25 – 28 września 2011r. w Warszawie odbyły się ćwiczenia wybranych jednostek antyterrorystycznych policji państw Unii Europejskiej skupionych w platformie ATLAS. Gospodarzem ćwiczenia było Biuro Operacji Antyterrorystycznych
Komendy Głównej Policji. Ćwiczenia odbywały się w ramach przygotowań BOA KGP
do Turnieju Finałowego UEFA EURO 2012. Głównym elementem ćwiczenia było  współdziałanie jednostek podczas operacji kontrterrorystycznej.

W ćwiczeniu brały udział następujące jednostki:

● EKO COBRA – Austria

● LYNKX – Słowacja

● RED PANTHER – Słowenia

● ARAS – Litwa

● RAID – Francja

● GOE – Portugalia

● BOA KGP – Polska

Ćwiczenia odbywały się na Stadionie Narodowym gdzie sprawdzano i ćwiczono wspólne działanie jednostek w przypadku zaistnienia masowej sytuacji zakładniczej na stadionie piłkarskim oraz działania ratownicze w strefie skażonej.

Ponadto, w siedzibie BOA KGP odbyły się warsztaty dotyczące zabezpieczenia antyterrorystycznego sportowych imprez masowych. Swoje doświadczenia w tego typu działaniach przedstawili antyterroryści z GSG – 9 i SEK Badenii – Wirtembergii, EKO COBRA, CO 19 oraz ARAS.

Międzynarodowe ćwiczenia grupy ATLAS miały miejsce także w 6-8 czerwca 2016 roku w Warszawie. W ćwiczeniach w centrum handlowym Złote Tarasy, wieżowcu i warszawskim metrze wzięli udział policjanci z jednostek specjalnych z Polski w ramach Centralnego Odwodu Antyterrorystycznego Komendanta Głównego Policji, specjalne jednostki interwencyjne z różnych krajów europejskich (Słowacji, Słowenii, Czech, Szwajcarii, Rumunii, Węgier, Wielkiej Brytanii, Estonii i Belgii), żołnierze z Jednostki Wojskowej GROM. W zabezpieczeniu brali udział również policjanci z Oddziałów Prewencji Komendy Stołecznej Policji. Ćwiczeniami dowodził Dyrektor Biura Operacji Antyterrorystycznych KGP.

  1. ATLAS w praktyce

Grupa Atlas w ramach jednego ze swoich fundamentalnych założeń ma za zadanie zapewnić wsparcie sojuszników w sytuacji wystąpienia ataku terrorystycznego.

W przypadku zamachów we Francji w listopadzie 2015 roku w momencie wystąpienia kryzysu w stan najwyższej gotowości zostały postawione jednostki państw ościennych, tj.: GSG 9, SEK, UEI, GEO, DSU, NOCS, GIS, zaś centralne jednostki AT reszty państw zostały postawione w stan podwyższonej gotowości.

Drugą sytuacją gdy grupa ATLAS została poddana sprawdzianowi był zamach w Centrum Handlowym OEZ-Olympia-Einkaufszentrum w Monachium 23 lipca 2016 roku. W tym przypadku na miejscu szybciej niż centralna jednostka AT Bundespolizei – GSG 9, pojawiła się jednostka austriacka – EKO COBRA, czyli jednostka ościennego państwa sojuszniczego. Do natychmiastowego przybycia była gotowa również jednostka URNA z Czech. Nie można wykluczyć, iż w przypadku braku istnienia Atlasu, co za tym idzie niejednolitego sformalizowania procedur wsparcia w celu fizycznej eliminacji zjawisk o charakterze terrorystycznym, kooperacja wyżej wymienionych jednostek mogłaby nie przebiec tak sprawnie.

W tekście wykorzystano część zawartości i informacje zawarte w:

  1. http://www.policja.pl/pol/kgp/biuro-operacji-antyter/atlas/41550,Unijna-grupa-zadaniowa-quotAtlasquot.html
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/ATLAS_Network
  3. http://www.antyterroryzm.gov.pl/CAT/antyterroryzm/cwiczenia-antyterrorys/524,Cwiczenia-antyterrorystyczne.html
  4. http://www.policja.pl/pol/aktualnosci/127594,Miedzynarodowe-cwiczenia-kontrterrorystyczne-w-Warszawie.print
  5. http://www.policja.pl/pol/aktualnosci/70625,dok.html
  6. https://pl.wikipedia.org/wiki/Zamachy_w_Pary%C5%BCu_(13_listopada_2015)

Opracował: Dzik

Zdjęcia: www.policja.pl, www.antyrerroryzm.gov.pl

Copyright © 2010 - 2021 Formacja SGO | Wykonanie: tabodesign.com | Kontakt: kontakt@formacjasgo.pl